{"id":1547,"date":"2020-10-11T16:57:08","date_gmt":"2020-10-11T14:57:08","guid":{"rendered":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/?page_id=1547"},"modified":"2020-11-09T20:42:03","modified_gmt":"2020-11-09T18:42:03","slug":"sesion-04","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/2o-pri\/cultura-asturiana\/primer-trimestre\/sesion-04\/","title":{"rendered":"Sesi\u00f3n 04"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/es.emedemujer.com\/wp-content\/uploads\/sites\/13\/2017\/10\/EME-Imagenes-Inter-Halloween5-01-1320x989.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone \" src=\"https:\/\/es.emedemujer.com\/wp-content\/uploads\/sites\/13\/2017\/10\/EME-Imagenes-Inter-Halloween5-01-1320x989.jpg\" width=\"258\" height=\"194\" \/><\/a>\/<a href=\"https:\/\/madresenredadas.es\/wp-content\/uploads\/halloween-samhain-samain.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone \" src=\"https:\/\/madresenredadas.es\/wp-content\/uploads\/halloween-samhain-samain.jpg\" width=\"287\" height=\"191\" \/><\/a><br \/>\n<em>Calca p\u00b4ampliar im\u00e1xenes&#8230;<\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 24pt;color: #008080\"><strong><em>31 d\u00b4ochobre: Sama\u00edn<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong><em>Anexu: Canciu \u00abUna de mieu\u00bb (Xentiquina)<\/em><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/educastur-my.sharepoint.com\/:b:\/g\/personal\/sheilagb_educastur_org\/EUSZtrpgma1JgBVWadXtWVMBC_NWQ6-TAOqmx2Aw5hCnfA?e=57hVEP\"><em>Lletra<\/em><\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=UrxmWI_ENns\"><em>V\u00eddeu<\/em><\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n<!-- iframe plugin v.6.0 wordpress.org\/plugins\/iframe\/ -->\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"588\" height=\"331\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/UrxmWI_ENns\" scrolling=\"yes\" class=\"iframe-class\" frameborder=\"0\"><\/iframe>\n\n<p><a href=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/Una-de-mieu_letra20d8c0da8e49f167a.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone \" src=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/Una-de-mieu_letra20d8c0da8e49f167a.jpg\" width=\"398\" height=\"511\" \/><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #800000\"><strong><em><span style=\"font-size: 24pt\">La caser\u00eda o quintana asturiana<\/span> <\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/caseria_01da9d953d1fbf2c23.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/caseria_01da9d953d1fbf2c23.jpg\" width=\"1110\" height=\"584\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/CASERIA_00a10a45b904702cac.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/CASERIA_00a10a45b904702cac.jpg\" width=\"1452\" height=\"903\" \/><\/a><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/educastur-my.sharepoint.com\/:b:\/g\/personal\/isabellh_educastur_org\/ETPIEOATGBpAr82JaVtx0tYBv_vleeWm_EOXrKo-tKuItA?e=QuJcAt\"><em><span style=\"font-size: 18pt\"><strong>Texto en castellano<\/strong> (imprimir solo p\u00e1g. 1)<\/span><\/em><\/a><\/li>\n<li><em><span style=\"font-size: 18pt\"><a href=\"https:\/\/educastur-my.sharepoint.com\/:b:\/g\/personal\/isabellh_educastur_org\/ETPIEOATGBpAr82JaVtx0tYBv_vleeWm_EOXrKo-tKuItA?e=QuJcAt\"><strong>Testu n\u00b4asturianu<\/strong> (imprimir solo p\u00e1xina 2)<\/a><br \/>\n<\/span><\/em><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 18pt\"><strong><em>Ver Anexos<\/em><\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/horreo_panera_cabazofdfbd093758e917b.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/horreo_panera_cabazofdfbd093758e917b.jpg\" width=\"1329\" height=\"524\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/CASA-tradicional-asturiana64debd8e10d52533.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone \" src=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/CASA-tradicional-asturiana64debd8e10d52533.jpg\" width=\"618\" height=\"839\" \/><\/a><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 24pt;color: #008080\"><strong><em>La esfoyaza<\/em><\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/esfoyaza_00f01a817204ad4002.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone \" src=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/esfoyaza_00f01a817204ad4002.jpg\" width=\"462\" height=\"414\" \/><\/a><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 18pt\"><a href=\"https:\/\/educastur-my.sharepoint.com\/:u:\/g\/personal\/isabellh_educastur_org\/EV1q9Z1JGTNDgoSUPHDzSssBO65HH94-4Ou30AHaIPfQ4w?e=Kvst6V\"><em>Escuchar audio: <strong>\u00abEl ma\u00edz\u00bb<\/strong><\/em><\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 18pt\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=tFD28JhwJlE\">Ver videu<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 18pt\">\n<!-- iframe plugin v.6.0 wordpress.org\/plugins\/iframe\/ -->\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"588\" height=\"331\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/tFD28JhwJlE\" scrolling=\"yes\" class=\"iframe-class\" frameborder=\"0\"><\/iframe>\n<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/La-esfoyaza100357ba8c8b5acc.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/La-esfoyaza100357ba8c8b5acc.jpg\" width=\"1580\" height=\"2242\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/esfoyaza_0168fc67ae488facf8.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/esfoyaza_0168fc67ae488facf8.jpg\" width=\"1448\" height=\"2020\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/Esfoyaza_02749c0eafe057ec55.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/imgbox.es\/images\/2020\/10\/25\/Esfoyaza_02749c0eafe057ec55.jpg\" width=\"1478\" height=\"1942\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<div class=\"separator\"><span style=\"color: #800000\"><em><span style=\"font-size: 18pt\"><strong>ANEXU:<\/strong> Vamos falar en clas de llingua asturiana de la caser\u00eda y la so importancia n&#8217;Asturies.<\/span><\/em><\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><em><span style=\"font-size: 14pt\"><span style=\"color: #008080\"><b>\u00bfQu\u00e9 ye la caser\u00eda?\u00a0<\/b> <\/span>Una unid\u00e1 econ\u00f3mica y d&#8217;esplotaci\u00f3n familiar formada por elementos:\u00a0<\/span><\/em><\/div>\n<ul>\n<li><em><span style=\"font-size: 14pt\">casa<\/span><\/em><\/li>\n<li><em><span style=\"font-size: 14pt\">antoxana<\/span><\/em><\/li>\n<li><em><span style=\"font-size: 14pt\">edificios anexos y construcciones complementaries: horros o paneres, g\u00fcertos, tierres, praos, montes, \u00e1rboles, animales, maquinaria y preseos de llabranza.<\/span><\/em><\/li>\n<\/ul>\n<div><em><span style=\"font-size: 14pt\"><b><span style=\"color: #008080\">\u00bfQu\u00e9 funci\u00f3n tien la caser\u00eda?<\/span> <\/b>Los due\u00f1os tienen tolos derechos d&#8217;esplotaci\u00f3n empobinaos\u00a0 al so dest\u00edn o aprovechamientu: cultivu, recoyida, pacional, capaz de dar sustentu a una familia llabradora, ensin perxuiciu de qu&#8217;\u00e9sta pueda tener otres fontes complementaries d&#8217;ingresos. Ye dicir l&#8217;autosuficiencia.<\/span><\/em><\/div>\n<div class=\"separator\"><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b><span style=\"color: #008080\">\u00a0Orixe:<\/span><br \/>\n<\/b><\/span><\/div>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt\">Surde na Ed\u00e1 Media cola colonizaci\u00f3n del suelu. <i>\u00a0<\/i><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 14pt\"><i>Los due\u00f1os de les tierres (nobleza, cleru y depu\u00e9s la burgues\u00eda) dexaben a los llabradores cachinos de tierres a cambiu de que parte de la collecha yera pa los amos, onde los que la trabayaben malpenes llograben lo suficiente pa vivir.<\/i><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt\">Nel sieglu XVI les caser\u00edes constituy\u00eden l&#8217;\u00fanicu mediu de vida del campes\u00edn y una fonte de riqueza pa losnobles, el clero y la burgues\u00eda.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt\">Poco a poco los llabradores fueron algamando los sos drechos sobre les tierres al travi\u00e9s de lluches\u00a0 y revueltes, consolid\u00f3se como estructura econ\u00f3mica y social en sieglos posteriores, permaneciendo la so estructura hasta finales del sieglu XIX.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt\">Los sos calteres esenciales permanecieron hasta mediaos del sieglu XX, moderniz\u00e1ndose cola revoluci\u00f3n industrial.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"\"><span style=\"font-size: 14pt\">Durante munchos sieglos, la caser\u00eda foi una unid\u00e1 d&#8217;esplotaci\u00f3n, que fixo de la tierra la manera de vida de la familia llabradora asturiana. Na caser\u00eda aprov\u00e9chase too o casi too. <\/span><span style=\"font-size: 14pt\">\u00a0Vamos facer el palabreru de <b>La Caser\u00eda <\/b>pa depu\u00e9s colorear la ficha.<\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><a href=\"https:\/\/docs.google.com\/file\/d\/0ByXggn4BOpCdcmg3WEhMY0dXTlE\/edit\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"image\" src=\"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-PwQHaMAbVj0\/U3yGzQf4N8I\/AAAAAAAACYY\/pPTA15dtRWQ\/s280\/image.png\" alt=\"image\" width=\"280\" height=\"197\" border=\"0\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>Casa <\/b>con <b>correor<\/b> y <b>antoxana<\/b><\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>Cuadra <\/b>(tami\u00e9n <b>corte<\/b> o <b>establo<\/b>) pa les <b>vaques, xatos, g\u00fces, cabllos, yeg\u00fces, potros<\/b> <b>y oveyes.<\/b> Les <b>cabres <\/b>andaben pela penasca y pel monte.<\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>El cucheru<\/b> col <b>cuchu <\/b>pa <b>cuchar <\/b><\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>Horru<\/b> o <b>panera <\/b>colos usos que y\u00e1 falemos n&#8217;otres xeres.<\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>Cubil <\/b>o <b>curripu <\/b>pa los <b>gochos<\/b><\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>Piteru<\/b> pa los pitos y pites, gallones y coneyos.<b> <\/b><\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>Llagar <\/b>(munches veces desarmable y allug\u00e1u na cuadra o n&#8217;otra construcci\u00f3n auxiliar)<\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>Payar <\/b>o <b>tenada<\/b> y <b>vara yerba<\/b> pa guardar la yerba curao recoy\u00eda nel branu<\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>G\u00fcertu<\/b> pa les olleches menores<b>: llechuges, tomates, arbeyos, cenahories, ayos, cebolles, calabaces, berces, baines, fabes de mayu, fabes prietes, perexil, pimientos, repollu, nabos,&#8230;<\/b>dalg\u00fan \u00e1rbol frutal:<b> pescales, zrezal, perales, figares&#8230;<\/b> y dalguna florina y floritos.<\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>G\u00fcerta,<\/b> am\u00e1s de les colleches menores, tami\u00e9n <b>patates<\/b> <b>y<\/b> <b>fabes.<\/b><\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>La tierra<\/b> pa les colleches grandes: <b>patates<\/b>, <b>pan, panoyes, fabes&#8230;<\/b> arrodiaos por fabes pintes o arbeyos&#8230;<\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>Praos<\/b> pal usu de la paci\u00f3n y <b>pomares <\/b>o <b>pumaraes<\/b> con <b>mazanales <\/b>pa la sidra<\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>Mata<\/b> o <b>viesca<\/b> pa usu de la madera o&#8217;l frutu de los \u00e1rboles: a<b>blanales, casta\u00f1ales, rebollos,.<\/b>.. y de la fueya tami\u00e9n pa los <b>tru\u00e9banos <\/b>pal miel.<\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\">La<b> ferramienta <\/b>o <b>preseos <\/b>de la caser\u00eda: <b>pales de dientes, fesories, garabatos, g\u00fcadanes, gaxapos,&#8230; carros, forcaos, carre\u00f1es,&#8230;<\/b><\/span><\/div>\n<div class=\"separator\"><span style=\"font-size: 14pt\"><b>El paisanu <\/b>y<b> la paisana <\/b>colos<b> f\u00edos y f\u00edes<\/b><\/span><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"separator\"><b>\u00a0<\/b><\/div>\n<div class=\"separator\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\/ Calca p\u00b4ampliar im\u00e1xenes&#8230; 31 d\u00b4ochobre: Sama\u00edn Anexu: Canciu \u00abUna de mieu\u00bb (Xentiquina) Lletra V\u00eddeu La caser\u00eda o quintana asturiana Texto en castellano (imprimir solo p\u00e1g. 1) Testu n\u00b4asturianu (imprimir solo p\u00e1xina 2) Ver Anexos La esfoyaza Escuchar audio: \u00abEl ma\u00edz\u00bb Ver videu &nbsp; &nbsp; ANEXU: Vamos falar en clas de llingua asturiana de la [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":117,"featured_media":0,"parent":1433,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1547","page","type-page","status-publish","hentry","post-preview"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/wp-json\/wp\/v2\/users\/117"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1547"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2035,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1547\/revisions\/2035"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/corredoria3\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}