{"id":15989,"date":"2023-01-21T22:10:52","date_gmt":"2023-01-21T20:10:52","guid":{"rendered":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/?p=15989"},"modified":"2023-01-23T12:29:04","modified_gmt":"2023-01-23T10:29:04","slug":"larcu-la-vieya-dende-un-avion","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/2023\/01\/larcu-la-vieya-dende-un-avion\/","title":{"rendered":"L&#8217;arcu la vieya dende un avi\u00f3n"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center\">\n<!-- iframe plugin v.6.0 wordpress.org\/plugins\/iframe\/ -->\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.facebook.com\/plugins\/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwondersofuniverse007%2Fposts%2Fpfbid02yurRJ95M3zbKEyEtFeqgzqXv8MbQfbNwpQ8HF14CMbgMRasiVTUEVJ4pEDnKu6FQl&#038;show_text=true&#038;width=500\" width=\"500\" height=\"589\" style=\"border:none;overflow:hidden\" scrolling=\"no\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"true\" allow=\"autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share\" 0=\"\/iframe\" class=\"iframe-class\"><\/iframe>\n<\/p>\n<ul>\n<li>Xuegu: <a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/gt397309zp\">Liveworkshhets<\/a> \/ 1\u00ba y 2\u00ba<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/gt397309zp\">https:\/\/es.liveworksheets.com\/gt397309zp<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<blockquote><p>L&#8217;<b>arcu la vieya<\/b> ye un fen\u00f3menu <a title=\"\u00d3ptica\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/%C3%93ptica\">\u00f3pticu<\/a> y <a title=\"Meteorolox\u00eda\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Meteorolox%C3%ADa\">meteorol\u00f3xicu<\/a> que produz l&#8217;apaici\u00f3n d&#8217;un espectru de lluz continu nel cielu cuando los rayos del <a title=\"Sol\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Sol\">sol<\/a> trespasen peque\u00f1es part\u00edcules de mugor conten\u00edes n&#8217;<a title=\"Atm\u00f3sfera terrestre\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Atm%C3%B3sfera_terrestre\">atm\u00f3sfera terrestre<\/a>. La forma ye la d&#8217;un arcu <a title=\"Color\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Color\">multicolor<\/a> col roxo hacia la parte esterior y el viola hacia la interior.<\/p><\/blockquote>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>El arco iris duble, ye menos avezau a vese, y tien los colores invert\u00edos, esto ye, el roxo hacia dientro y el viola hacia l&#8217;esterior.<\/p>\n<p>Magar que l&#8217;arcu iris amuesa un espectru continu de colores (toos), suel aceutase como siete el n\u00famberu de colores que lu forma, <a title=\"Bermeyu\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Bermeyu\">bermeyu<\/a>, <a title=\"Naranxa\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Naranxa\">naranxa<\/a>, <a title=\"Mariellu\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Mariellu\">mariellu<\/a>, <a title=\"Verde\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Verde\">verde<\/a>, <a class=\"new\" title=\"Cian (la p\u00e1xina nun esiste)\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Cian&amp;action=edit&amp;redlink=1\">cian<\/a>, <a title=\"Azul\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Azul\">azul<\/a> y <a title=\"Viola\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Viola\">viola<\/a>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/89\/7_colores_del_arcoiris.png\/375px-7_colores_del_arcoiris.png\" width=\"375\" height=\"355\" \/><\/p>\n<h2><span id=\"Los_siete_colores_del_arcu_iris\" class=\"mw-headline\">Los siete colores del arcu iris<\/span><\/h2>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<div class=\"thumbcaption\">Los siete colores de Newton sobre un <a class=\"new\" title=\"C\u00edrculu crom\u00e1ticu (la p\u00e1xina nun esiste)\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/w\/index.php?title=C%C3%ADrculu_crom%C3%A1ticu&amp;action=edit&amp;redlink=1\">c\u00edrculu crom\u00e1ticu<\/a> en degrad\u00e9. La zona erma del c\u00edrculu representa los colores non espectrales <a title=\"Maxenta\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Maxenta\">maxenta<\/a>, <a class=\"mw-redirect\" title=\"Fucsia\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Fucsia\">fucsia<\/a> y <a class=\"new\" title=\"Carmes\u00ed (la p\u00e1xina nun esiste)\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Carmes%C3%AD&amp;action=edit&amp;redlink=1\">carmes\u00ed<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><a title=\"Isaac Newton\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Isaac_Newton\">Isaac Newton<\/a> demostr\u00f3 ente 1670 y 1672 que la lluz blanca taba formada por bandes de colores que pod\u00eden separtase per duana d&#8217;un <a title=\"Prisma (\u00f3ptica)\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Prisma_(%C3%B3ptica)\">prisma<\/a>. Nel so llibru <a class=\"new\" title=\"Opticks (la p\u00e1xina nun esiste)\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Opticks&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Opticks<\/a> de 1704, se\u00f1al\u00f3 nun c\u00edrculu de colores (<a class=\"new\" title=\"Discu de Newton (la p\u00e1xina nun esiste)\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Discu_de_Newton&amp;action=edit&amp;redlink=1\">discu de Newton<\/a>) que la lluz, lo mesmo que l&#8217;arcu iris, comp\u00f3nse de siete colores y fizo una analox\u00eda colos siete d\u00edes de la selmana y les siete notes musicales. Estos 7 colores son los siguientes:<\/p>\n<table class=\"wikitable\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>Orde<\/th>\n<th>Nomes de Newton<br \/>\n<span class=\"nobold\">(llat\u00edn ya ingl\u00e9s)<\/span><\/th>\n<th>Nome actual<br \/>\n<span class=\"nobold\">(asturianu)<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>1\u1d58<\/td>\n<td><i>rubeus<\/i> \/ <i>red<\/i><\/td>\n<td><a title=\"Bermeyu\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Bermeyu\">bermeyu<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2\u1d58<\/td>\n<td><i>aureus<\/i> \/ <i>orange<\/i><\/td>\n<td><a title=\"Naranxa\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Naranxa\">naranxa<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>3\u1d58<\/td>\n<td><i>flavus<\/i> \/ <i>yellow<\/i><\/td>\n<td><a title=\"Mariellu\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Mariellu\">mariellu<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>4\u1d58<\/td>\n<td><i>viridis<\/i> \/ <i>green<\/i><\/td>\n<td><a title=\"Verde\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Verde\">verde<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>5\u1d58<\/td>\n<td><i>c\u0153ruleus<\/i> \/ <i>blew (bleu)<\/i><\/td>\n<td><a class=\"new\" title=\"Cian (la p\u00e1xina nun esiste)\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Cian&amp;action=edit&amp;redlink=1\">cian<\/a>, <a class=\"new\" title=\"Celeste (la p\u00e1xina nun esiste)\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Celeste&amp;action=edit&amp;redlink=1\">celeste<\/a> o <a class=\"new\" title=\"Turquesa (la p\u00e1xina nun esiste)\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Turquesa&amp;action=edit&amp;redlink=1\">turquesa<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>6\u1d58<\/td>\n<td><i>indicus<\/i> \/ <i>indigo<\/i><\/td>\n<td><a title=\"Azul\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Azul\">azul<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>7\u1d58<\/td>\n<td><i>violaceus<\/i> \/ <i>violet<\/i><\/td>\n<td><a title=\"Viola\" href=\"https:\/\/ast.wikipedia.org\/wiki\/Viola\">viola<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/files.liveworksheets.com\/def_files\/2020\/5\/5\/5051009384700\/5051009384700001.jpg\" width=\"1000\" height=\"743\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full\" src=\"https:\/\/thumbnails.genial.ly\/5e7356854ed14803fbc374b2\/pdf\/b0d07761-ea48-41bc-88a1-373ba993fcf9.png\" width=\"600\" height=\"338\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xuegu: Liveworkshhets \/ 1\u00ba y 2\u00ba https:\/\/es.liveworksheets.com\/gt397309zp L&#8217;arcu la vieya ye un fen\u00f3menu \u00f3pticu y meteorol\u00f3xicu que produz l&#8217;apaici\u00f3n d&#8217;un espectru de lluz continu nel cielu cuando los rayos del sol trespasen peque\u00f1es part\u00edcules de mugor conten\u00edes n&#8217;atm\u00f3sfera terrestre. La forma ye la d&#8217;un arcu multicolor col roxo hacia la parte esterior y el viola [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":117,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[91,25,4,194],"tags":[],"class_list":["post-15989","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-collores","category-curiosidaes","category-natura","category-pallabreru"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/117"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15989"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15993,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15989\/revisions\/15993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}