{"id":73851,"date":"2026-05-09T12:00:43","date_gmt":"2026-05-09T10:00:43","guid":{"rendered":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/?p=73851"},"modified":"2026-05-08T16:22:34","modified_gmt":"2026-05-08T14:22:34","slug":"lasturianu-siguira-vivu-si-la-xente-lu-fala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/2026\/05\/lasturianu-siguira-vivu-si-la-xente-lu-fala\/","title":{"rendered":"\u00abL&#8217;asturianu siguir\u00e1 vivu si la xente lu fala\u00bb"},"content":{"rendered":"<div>\n<div class=\"x1yztbdb x1n2onr6 xh8yej3 x1ja2u2z\">\n<div class=\"x1n2onr6 x1ja2u2z\">\n<div class=\"x1a2a7pz\">\n<div class=\"x78zum5 xdt5ytf\" data-virtualized=\"false\">\n<div class=\"x9f619 x1n2onr6 x1ja2u2z\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x78zum5 x1n2onr6 xh8yej3\">\n<div class=\"x1n2onr6 x1ja2u2z x1jx94hy xw5cjc7 x1dmpuos x1vsv7so xau1kf4 x9f619 xh8yej3 x6ikm8r x10wlt62 xquyuld\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r xat24cr xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1jx94hy x8cjs6t x3sou0m x80vd3b x12u81az x13fuv20 x18b5jzi x1q0q8m5 x1t7ytsu x178xt8z x1lun4ml xso031l xpilrb4 xrx5xu5 x1vn23mh xrws0fy x16azbe4 x6ikm8r x10wlt62 x1diwwjn xbmvrgn\">\n<div class=\"html-div x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1y332i5\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu x1a8lsjc xf7dkkf xv54qhq\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1jx94hy x78zum5 x1q0g3np\">\n<div class=\"x78zum5 xdt5ytf xz62fqu x16ldp7u\">\n<div class=\"xu06os2 x1ok221b\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\" data-ad-rendering-role=\"profile_name\">\n<h3 class=\"html-h3 x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1vvkbs x1heor9g x1qlqyl8 x1pd3egz x1a2a7pz x1gslohp x1yc453h\"><span class=\"x1lliihq x6ikm8r x10wlt62 x1n2onr6\"><span class=\"xt0psk2\"><a class=\"x1i10hfl xjbqb8w x1ejq31n x18oe1m7 x1sy0etr xstzfhl x972fbf x10w94by x1qhh985 x14e42zd x9f619 x1ypdohk xt0psk2 x3ct3a4 xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x16tdsg8 x1hl2dhg xggy1nq x1a2a7pz xkrqix3 x1sur9pj xzsf02u x1s688f\" role=\"link\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100064369284354&amp;__cft__[0]=AZbEqACJ2_NgpU4rbJIPtRg_NgaVV8hBZ4jJrELafGeWXudFdFfkA2svUvvxsDs8RnScGFjJzDAanTsfh0DEYzI4MpLb5vC8kFmVzEjvPG_uSgocfCOe68nc-FzXlaMLtKe1Ac0VNWfmfm1BXm6ah3GJaCaIbRAbNJR5wOFye-C0CXPACpf7ugbWs35bZmUGQxNo_wFGkCZHkulVeHmxX5Nh&amp;__tn__=-UC%2CP-y-R\"><b class=\"html-b xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1hl2dhg x16tdsg8 x1vvkbs x1s688f\"><span class=\"html-span xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1hl2dhg x16tdsg8 x1vvkbs\">El Miradoriu &#8211; Ram\u00f3n d&#8217;Andr\u00e9s<\/span><\/b><\/a><\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: center\">\n<!-- iframe plugin v.6.0 wordpress.org\/plugins\/iframe\/ -->\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.facebook.com\/plugins\/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid05DrBXpMj7MYhrbwnrzacPD9kZD7Wh9jH5gq44cBJabo5FqirjDg6w7g7zaCtgmccl%26id%3D100064369284354&#038;show_text=false&#038;width=500\" width=\"500\" height=\"333\" style=\"border:none;overflow:hidden\" scrolling=\"no\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"true\" allow=\"autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share\" 0=\"\/iframe\" class=\"iframe-class\"><\/iframe>\n<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"xu06os2 x1ok221b\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x6s0dn4 x17zd0t2 x78zum5 x1q0g3np x1a02dak\">\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Na ilustraci\u00f3n, un xent\u00edu de falantes virtuosos contempla\u2019l fechu estraordinariu de la salvaci\u00f3n de la llingua. Alegatu heptal\u00f3xicu escontra milagros, cordobeyos y otres entidaes fabuloses.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><!--more--><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\" dir=\"auto\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\" dir=\"auto\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\" data-ad-rendering-role=\"story_message\">\n<div class=\"x1l90r2v x1iorvi4 x1g0dm76 xpdmqnj\" data-ad-comet-preview=\"message\" data-ad-preview=\"message\">\n<div class=\"x78zum5 xdt5ytf xz62fqu x16ldp7u\">\n<div class=\"xu06os2 x1ok221b\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><span style=\"color: #008080\"><strong>1. Una llingua ta viva si se fala.<\/strong><\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">La vitalid\u00e1 fundamental d\u2019una llingua m\u00e1rcala l\u2019usu fal\u00e1u cotidianu. Una llingua viva ye la que la xente fala tolos d\u00edes; si la xente dexa de falala, ye una llingua muerta. L\u2019usu escritu, formal o lliterariu ye una vitalid\u00e1 secundaria; l\u2019aspectu b\u00e1sicu imprescindible ye\u2019l de la fala diaria natural. Hai lling\u00fces lliteraries con Premiu Nobel que t\u00e1n en peligru d\u2019estinci\u00f3n (l\u2019occitanu).<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><strong><span style=\"color: #008080\">2. L\u2019asturianu retrocede.<\/span><\/strong><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Pasu ente pasu, la llingua asturiana retrocede nel usu fal\u00e1u. Gran cantid\u00e1 de pas nun lu tresmiten a los f\u00edos. La moced\u00e1 cada vez s\u2019espresa menos n\u2019asturianu. En gran cantid\u00e1 d\u2019\u00e1mbitos sociales l\u2019asturianu ye una llingua en disoluci\u00f3n. Va cuantay\u00e1 que l\u2019asturianu ye minoritariu na propia Asturies.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><span style=\"color: #008080\"><strong>3. El desequilibriu col castellanu ye enorme<\/strong><\/span>.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">L\u2019asturianu retrocede ante\u2019l puxu descoman\u00e1u del castellanu, nun desequilibriu mui abegosu de tornar. El conceptu castellano-c\u00e9ntricu del proyectu nacional espa\u00f1ol ye un factor que favorez la subordinaci\u00f3n y l\u2019arrequexamientu de les lling\u00fces espa\u00f1oles non castellanes. La idea d&#8217;Espa\u00f1a tien de ser inclusiva y igualitaria.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><strong><span style=\"color: #008080\">4. Los falantes tradicionales indiferentes nun salven la llingua.<\/span><\/strong><\/div>\n<div dir=\"auto\">Los falantes tradicionales lling\u00fc\u00edsticamente desconcienciaos asumen de mou natural la inercia castellanizante y van abandonando l\u2019usu de la llingua y la so tresmisi\u00f3n xeneracional. La sobrevivencia de la llingua ha basase nos falantes concienciaos, y\u00e1 seyan tradicionales o neofalantes urbanos.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><span style=\"color: #008080\"><strong>5. L\u2019asturianu s\u00e1lvenlu los falantes.<\/strong><\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">El caltenimientu y recuperaci\u00f3n del asturianu depende \u00fanicamente de los sos falantes. Ye un error esperar polo que puedan facer el Gobiernu, l\u2019Academia o otres instituciones; el so llabor ye indispensable (cooficialid\u00e1, normalizaci\u00f3n), pero por elles mesmes nun salven la llingua. L\u2019asturianu solo lu salva la xente si anecia en falalu a diario de mou natural. Nun existen otres recetes.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><span style=\"color: #008080\"><strong>6. L\u2019asturianu s\u00e1lvase con volunt\u00e1 de fierro.<\/strong><\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">L\u2019asturianu nun retrocede nin muerre si la comu\u00f1a de los falantes con conciencia lling\u00fc\u00edstica se doten d\u2019una colectiva volunt\u00e1 de fierro que franza les dificultaes pa siguir us\u00e1ndolu cotidianamente y pa caltener la cadena de tresmisi\u00f3n xeneracional.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><span style=\"color: #008080\"><strong>7. Los milagros nun existen.<\/strong><\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Nun hai trucos m\u00e1xicos nin socesos estraordinarios polos que tar esperando con enfotu in\u00fatil. Anque munchos nun se dean cuenta o tarrezan asumilo, el futuru del asturianu ta nam\u00e1s na propia xente que lu fala, na xente que lu asume como un atributu de ciudadanos llibres que lu caltienen na realid\u00e1 del usu diariu.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div>\n<div class=\"x1yztbdb x1n2onr6 xh8yej3 x1ja2u2z\">\n<div class=\"x1n2onr6 x1ja2u2z\">\n<div class=\"x1a2a7pz\">\n<div class=\"x78zum5 xdt5ytf\" data-virtualized=\"false\">\n<div class=\"x9f619 x1n2onr6 x1ja2u2z\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x78zum5 x1n2onr6 xh8yej3\">\n<div class=\"x1n2onr6 x1ja2u2z x1jx94hy xw5cjc7 x1dmpuos x1vsv7so xau1kf4 x9f619 xh8yej3 x6ikm8r x10wlt62 xquyuld\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp x1lziwak x18d9i69 x1cy8zhl x78zum5 x1q0g3np xod5an3 xz9dl7a x1g0dm76 xpdmqnj\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1iyjqo2 xeuugli\">\n<div class=\"x78zum5 xdt5ytf xz62fqu x16ldp7u\">\n<div class=\"xu06os2 x1ok221b\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x6s0dn4 x17zd0t2 x78zum5 x1q0g3np x1a02dak\">\n<div class=\"x6s0dn4 x3nfvp2 xl56j7k\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"xqcrz7y x78zum5 x1qx5ct2 x1y1aw1k xf159sx xwib8y2 xmzvs34 xw4jnvo\">\n<div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r xat24cr xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1jx94hy x8cjs6t x3sou0m x80vd3b x12u81az x13fuv20 x18b5jzi x1q0q8m5 x1t7ytsu x178xt8z x1lun4ml xso031l xpilrb4 xrx5xu5 x1vn23mh xrws0fy x16azbe4 x6ikm8r x10wlt62 x1diwwjn xbmvrgn\">\n<div class=\"html-div x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1y332i5\">\n<div class=\"html-div xdj266r xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1n2onr6 x1lziwak x14z9mp xod5an3\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1n2onr6\"><\/div>\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x6ikm8r x10wlt62\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu x1a8lsjc xf7dkkf xv54qhq\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1jx94hy x78zum5 x1q0g3np\">\n<div class=\"html-div xdj266r xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x78zum5 x2lah0s xqtp20y x1xegmmw\">\n<div class=\"xc9qbxq x1td3qas x6s0dn4 x78zum5 xl56j7k\">\n<div class=\"\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El Miradoriu &#8211; Ram\u00f3n d&#8217;Andr\u00e9s Na ilustraci\u00f3n, un xent\u00edu de falantes virtuosos contempla\u2019l fechu estraordinariu de la salvaci\u00f3n de la llingua. Alegatu heptal\u00f3xicu escontra milagros, cordobeyos y otres entidaes fabuloses.<\/p>\n","protected":false},"author":117,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-73851","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-articulos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/117"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73851"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73851\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73852,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73851\/revisions\/73852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73851"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}