{"id":80702,"date":"2026-07-20T13:34:34","date_gmt":"2026-07-20T11:34:34","guid":{"rendered":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/?p=80702"},"modified":"2026-07-20T22:14:08","modified_gmt":"2026-07-20T20:14:08","slug":"the-asturianer-103-el-xuegu-los-bolos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/2026\/07\/the-asturianer-103-el-xuegu-los-bolos\/","title":{"rendered":"The Asturianer 103: \u00abEl Xuegu los bolos\u00bb"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs x1xmvt09 x1lliihq x1s928wv xhkezso x1gmr53x x1cpjm7i x1fgarty x1943h6x xudqn12 x3x7a5m x1f6kntn xvq8zen xo1l8bm xzsf02u\" dir=\"auto\"><span class=\"x193iq5w xeuugli x13faqbe x1vvkbs xt0psk2 x1i0vuye xvs91rp xo1l8bm x5n08af x10wh9bi xpm28yp x8viiok x1o7cslx x126k92a\"><span class=\"html-span xexx8yu x4uap5 x18d9i69 xkhd6sd x1hl2dhg x16tdsg8 x1vvkbs x3nfvp2 x1j61x8r x1fcty0u xdj266r xat24cr xgzva0m xhhsvwb xxymvpz xlup9mm x1kky2od\">\n<!-- iframe plugin v.6.0 wordpress.org\/plugins\/iframe\/ -->\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/DbAP06DiFYO\/embed\" width=\"560\" height=\"645\" 0=\"\/iframe\" scrolling=\"yes\" class=\"iframe-class\" frameborder=\"0\"><\/iframe>\n<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>Autor ALBA FANO<\/li>\n<li>Testu DECRETO 67\/ 2017. <strong>Declaraci\u00f3n bien d&#8217;inter\u00e9s cultural inmaterial los bolos asturianos.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em>Los bolos ye&#8217;l deporte que xuni\u00f3 a Asturies muncho primero de que&#8217;l f\u00fatbol enllenara los campos.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em>N&#8217;una tierra fondamente rural, la bolera yera&#8217;l coraz\u00f3n del pueblu: un llugar onde los domingos y les fiestes de guardar atop\u00e1bense xeneraciones enteres para competir, parolar o, a cencielles, compartir la tarde.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em><!--more--><\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em>Mientres los mayores apostaben la partida, los ne\u00f1os asonsa\u00f1aren a un llau con piedres, palos o vieyos botes, aprendiendo un xuegu que pasaba de padres a f\u00edos.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em><strong>La primer referencia escrita a los bolos n&#8217;Asturies rem\u00f3ntase a 1495<\/strong>, cuando se documenta una partida nel Campu de San Francisco d&#8217;Uvi\u00e9u. Sicas\u00ed, el so orixe ye muncho m\u00e1s antiguu, probablemente a los or\u00edxenes del Cam\u00edn De Santiago.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em> Mientres <\/em><\/span><span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em>sieglos, el son\u00edu de la madera cutiendo la madera acompa\u00f1\u00f3 la vida cotidiana d&#8217;aldegues y villes, convirtiendo esti xuegu n&#8217;una de les espresiones m\u00e1s enraigonaes de la cultura popular asturiana.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em>Nel occidente, los Pasabolos; nel oriente, el Birle o Bolo Palma; y na zona central, la Cuatriada, la modalid\u00e1 m\u00e1s estendida y representativa. <strong>Se documentan hasta 35 modalidaes tradicionales de xuegu de bolos<\/strong> y 8 evolucionaes dende otres tradicionales, lo que convierte a los bolos asturianos n&#8217;unu de los patrimonios l\u00fadicos m\u00e1s ricos d&#8217;Europa.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em>La so importancia va muncho m\u00e1s all\u00e1 del deporte. Los bolos formen parte del imaxinariu colectivu asturianu y<\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em>apaecen na obra d&#8217;autores como Xovellanos -quien dispunxo los \u00e1rboles frente a la so casa siguiendo la forma d&#8217;una bolera de cuatriada- Clar\u00edn, Palacio Vald\u00e9s, Celso Amieva o Alejandro Casona. <\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 20px;color: #008080\"><em>Son memoria, paisaxe y cultura viva; una tradici\u00f3n qu&#8217;ent\u00e1 g\u00fcei sigue rodando de pueblu en pueblu y que foi reconocida como <strong>Bien d&#8217;Inter\u00e9s Cultural Inmaterial<\/strong> y hasta cunten col so propiu mus\u00e9u, en Panes.<\/em><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>Alba Fano <a class=\"x1i10hfl xjbqb8w x1ejq31n x18oe1m7 x1sy0etr xstzfhl x972fbf x10w94by x1qhh985 x14e42zd x9f619 x1ypdohk xt0psk2 x3ct3a4 xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x16tdsg8 x1hl2dhg xggy1nq x1a2a7pz notranslate _a6hd\" role=\"link\" href=\"https:\/\/www.instagram.com\/fansu.art\/\">@fansu.art<\/a> ye ilustradora y autora de c\u00f3mic. Recrea hestories al travi\u00e9s de personaxes carism\u00e1ticos y busca prindar emociones, pequenos intres cotidianos y relatos que conecten con quien los reparen.<\/li>\n<\/ul>\n<p><a class=\"x1i10hfl xjbqb8w x1ejq31n x18oe1m7 x1sy0etr xstzfhl x972fbf x10w94by x1qhh985 x14e42zd x9f619 x1ypdohk xt0psk2 x3ct3a4 xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x16tdsg8 x1hl2dhg xggy1nq x1a2a7pz notranslate _a6hd\" role=\"link\" href=\"https:\/\/www.instagram.com\/theasturianer\/\">@theasturianer<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Autor ALBA FANO Testu DECRETO 67\/ 2017. Declaraci\u00f3n bien d&#8217;inter\u00e9s cultural inmaterial los bolos asturianos. Los bolos ye&#8217;l deporte que xuni\u00f3 a Asturies muncho primero de que&#8217;l f\u00fatbol enllenara los campos. N&#8217;una tierra fondamente rural, la bolera yera&#8217;l coraz\u00f3n del pueblu: un llugar onde los domingos y les fiestes de guardar atop\u00e1bense xeneraciones enteres para [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":117,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[333,49,104],"tags":[],"class_list":["post-80702","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bic-bien-dinteres-cultural","category-revistes","category-xuegos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/117"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=80702"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":80747,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80702\/revisions\/80747"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=80702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edublog.educastur.es\/ixuxu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=80702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}