Belay al-Rūmī para les fontes musulmanes. Pelagius para los cronistes llatinos. Don Pelayo para la tradición española. ⚔️ Un nome envueltu en gurriana, pero decisivu tres la invasión del 711.
Abelugáu nos montes d’Asturies, axuntó a apenes trescientos homes ente valles abruptos y aldegues cerbunes. Nun foi xuna revuelta aisllada: foi’l primer llatíu de resistencia frente al poder omeya. En Cuadonga, escontra’l 722, les sos fuerces ganaron al contingente empobináu por Alqama nun escobiu onde la xeografía foi aliada y arma. 🏔️
Dende Cangues d’Onís, protexía pelos Picos d’Europa, gobernó hasta’l 737. La so tumba, venceyada a Santolaya de Abamia y a la Santa Cueva de Cuadonga, selló’l símbolu.
D’aquel focu ástur nació un reinu que sieglos dempués camudaría l’aldu de la península. Hestoria y mitu enxaréyense, pero l’ecu permanez: resistencia, identidá y memoria.
