Perendi ye’l títulu d’una premiada obra de teatru asturiana, una traxicomedia escrita por Milio Rodríguez Cueto qu’afai los sos propios relatos, entemeciendo lo risible colo macabro y lo surrealista al traviés de la pintura profética d’un personaxe llamáu Ram Per, y que recibió premios importantes nel teatru n’asturianu.
Alrodiu de la función de «Perendi» nel Centru Cívicu Los Canapés d’Avilés, el 19 d’avientu 2025
Delles persones d’Avilés pregúntenme estos díes, un poco ablucaos, por qué echamos la comedia nel Centru Cívicu Los Canapés, y non nel teatru Palacio Valdés. Ye una entruga que tien tola lóxica, des que pa los y les ciudadanes d’Avilés el Palaciu Valdés ye’l teatru cimeru de la ciudá, y nel qu’esperaben ver programada PERENDI, pola repercusión qu’esta comedia ta teniendo. Ensin qu’ello, poques gracies, quite un plizcu de dignidá a un espaciu como’l centru cívicu Los Canapés, asitiáu nel barriu más populosu y con más personalidá de la ciudá. Voi contestar a esa entruga dando datos y esponiendo la realidá.
Sicasí, pa los amantes de los titulares enriestro ún:
NEL TEATRU PALACIO VALDÉS D´AVILÉS DISCRIMÍNASE
A LES OBRES TEATRALES N’ASTURIANU
A LES OBRES TEATRALES N’ASTURIANU
Si te paez desaxeráu convídote a repasar estos fechos:
1. PERENDI foi la obra de teatru profesional más premiada n’Asturies na temporada 2024/2025. Algamól premiu Nel Amaro del Teatru Profesional n’Asturianu n’ochobre de 2024, y dos premios OH del teatru profesional asturianu (que premia les obres estrenaes mientres tou 2024, sían n’asturianu o castellán), a la meyor Autoría y la meyor Interpretación Masculina. Foi la obra teatral más galardonada nos premios Oh, namás per detrás de Postales rotes”, que ye un espectáculu de danza.
Gracies en parte a estos galardones, La Compañía del Alba recibió una subvención a xira del Ministeriu de Cultura del Gobiernu d’España (al traviés del INAEM, Institutu Nacional de les Artes Escéniques y de la Música) que-y llevó a echar PERENDI en Madrid, Valencia y Llión, na so versión en castellán.
2. PERENDI va representase nel Centru Cultural Los Canapés d’Avilés el 19 d’avientu de 2025, financiada pol programa Autores nel Camín, de la conseyería de cultura del Principáu, y organizáu pola “estaya” de la llingüa, departamentu de normalización llingüística del Conceyu d´Avilés. Esta contratación realízase dempués del “silenciu” de la conceyalía de cultura d´Avilés y la xerencia del Palacio Valdés, como se describe nel puntu 4.
3. PERENDI va ser la única obra de teatru profesional p’adultos que se va a representar en Los Canapés, en cuenta del teatru Palacio Valdés o’l Niemeyer. El restu de la programación d’esti espaciu mientres 2025 foi de teatru profesional pa la infancia, y teatru amateur.
4. Nel so momentu ufiertóse l’estrenu de PERENDI al teatru Palacio Valdés, ensin llograr respuesta. Dempués, a entamos de febreru de 2025, y dempués de recibir los dos premios Oh, la concejala de cultura d’Avilés, Yolanda Alonso, en conversación telefónica con Carlos Alba, comprometióse a programar PERENDI mientres el segundu semestre de 2025 al traviés de la so conceyalía. Namás quedaba pendiente la fecha. Sicasí desque terminó esa conversación la concejala dexó de coyer el teléfonu y de responder a los emails. Tampoco nun respondieron dende’l corréu oficial del teatru Palacio Valdés, un corréu qu’utiliza mesmo la concejala mesmo’l programador nomáu por ella mesma.
5. Enantes otra compañía avilesina de teatru profesional que montó una obra n’asturianu, Arte Producciones ,de José Rico, foi programáu cola so obra SETIEMBRE en La Factoría Cultural en marzu de 2023, negándose la so programación nel teatru Palacio Valdés. La obra protagonízala l’actriz avilesina Natalia Suárez, y foi finalista del certame Nel Amaro en 2022.
6. Da la casualidá de que la única obra de teatru profesional p’adultos que se programa en Los Canapés, y non nel Palaciu Valdés o’l Niemeyer, ye una obra n’asturianu, y de una compañía xestionada por un avilesín. Na que tamién participa’l pintor Nachu Suárez, tamién avilesín.
LOS CASOS DE XIXÓN Y UVIÉU
7. PERENDI echóse nel teatru Xovellanos de Xixón en febreru de 2024. Cuando se robló esta contratación (en setiembre de 2023), yera concejala de Festexos del Conceyu de Xixón (conceyalía de la que depende’l teatru Xovellanos al traviés de Divertia) Sara Alvarez Rouco, de Vox, magar que pa febreru de 2025 yá nun ostentaba esi cargu. Les idees negatives sobre l’asturianu d’esta concejala nun interfirieron na contratación.
8. PERENDI tamién s´echó dos veces nel teatru Filarmónica d’Uviéu, nel festival Nel Amaro, nel que collabora’l conceyu d’Uviéu, xestionáu pol PP. Nel senu del festival Nel Amaro prográmense un total de 5 obres n’asturianu. Amás, PERENDI representóse tamién nel teatru de Trubia, siendo en total trés les vegaes que s´echó nel conceyu d’Uviéu.
UNA CONCLUSIÓN RAZONABLE SOFITADA NOS FECHOS
9. Pamidea, los fechos qu’acabo de describir dexen razonablemente deducir una actitú discriminatoria contra les obres n’asturianu, per un lláu, y les compañíes profesionales avilesines, pel otru, por parte de la conceyalía de Cultura d’Avilés y de la xerencia del teatru Palacio Valdés. Esta actitú nun foi esclusiva del actual equipu rexente, sinón que, camiento, vien d´atrás. Cualquier aportación sobre esti tema, o alderique públicu, va ser bienveníu pela mio parte.
10. D’últimes prestábame esclariar que mientres los últimos años trabayo más o menos regularmente col conceyu d’Avilés, sobremanera con teatru pa públicu familiar nos distintos centros culturales de los barrios, en castellán y n’asturianu. Tamién trabayé cola Estaya de la llingüa. L’actitú que denuncio pertenez namás a los responsables de la xestión del teatru Palacio Valdés. Y pa rematar… espero qu’esta esposición de fechos nun signifique que nel futuru trabaye menos col conceyu d’Avilés, des que confío en que naide pue ser discrimináu por espresar y esponer les sos opiniones con respetu.
