2025 ye un añu cuadráu según les matemátiques, y puede ser l’únicu de les nueses vides. L’anterior añu cuadráu foi 1936, y el próximu nun va llegar hasta 2116. Pero, ¿qué significa esto?
- Fonte: National Geographic / VER IMAXE / La belleza matemática 2025 /
El día 1 de xineru de 2025 ye miércoles, el día de Mercuriu. L’orixe del nome de los díes de la selmana ye bastante conocíu: Lluna, Marte, Mercuriu, Xúpiter, Venus. Sábadu y domingu nos descuadren la idea astronómica por tratase de nomes relixosos: el Sabbat y el Dies Domini. En llatín sí taben les referencies a Saturno y Sol, que se caltienen n’inglés inda güei.
L’añu qu’empieza ye un añu cuadráu: 2025 = 45². Nun dicimos qu’eso sía bonu nin malu, porque l’anterior añu cuadráu foi 44² = 1936, que nun relluma precisamente por ser un añu de paz. Pero lo que sí podemos afirmar ye que, para la mayoría de nós, 2025 va ser l’únicu añu cuadráu nel que vivamos: dellos mayores sí que vivíen en 1936 y dalgunos de los más nuevos de güei pue que lleguen al 2116.
Empecemos con un pequenu xuegu. Nel calendariu de xineru de 2025 marque un cuadráu de tamañu 4×4.
Tien 4 posibilidaes:
- Sume los númberos qu’apaecen nos vértices del cuadráu qu’escoyó y apunte esi númberu.
- Escueya agora xuno de los númberos del interior del cuadráu, arródielo con un círculu y tache tolos que tán a esquierda y derecha y enriba y embaxo del que señaló.
- D’ente los númberos que tán ensin tachar (nin arrodiar), escueya un segundu númberu. Márquelo tamién con un círculu y tache los que tán percima d’él, per debaxo, a la so esquierda y a la so derecha.
- De los que queden ensin tachar nin arrodiar escueya unu, arródielo y, de nuevu, tache los que tán na so mesma fila y columna.
- Yá-y queden pocos númberos ensin usar. Escueya unu d’ellos, zárrelo con un círculu, y tache tolos que queden ensin usar nel cuadráu.
- Sume los númberos que metiera nos círculos.
- ¿Coincide esa cantidá cola qu’escribiera antes? ¿Sorprendente?
Por qué coincide la cifra El fechu d’arrodiar númberos y tachar los que s’atopen na mesma fila o columna fuerza a que s’escueyan 4 númberos con una propiedá importante: cada unu de los númberos zarraos con un círculu ta nuna fila distinta y, al empar, nuna columna distinta.
Asina, ente los 4 númberos barren toles files y toles columnes. Per otra parte, los númberos de la segunda fila llógrense sumando 7 a los de la primer fila. Los de la tercera llógrense añediendo 14 y los de la cuarta sumando 21 a los de la primera. Si llamamos “a” al vértiz cimeru esquierdu, los demás númberos d’esa fila van ser a+1, a+2 y a+3. Si, por casu, los númberos escoyíos fueren los de la diagonal, la suma sería a+(a+1+7)+(a+2+14)+(a+3+21). #Cualquier elección que faigamos va llevanos a esa mesma suma (anque espresada nun orde distintu). Nun ye maxa. Son matemátiques.
Por casu, esta imaxe representa a = 7 y la suma descrita sería (a+1)+(a+3+7)+(a+2+14)+(a+21)
