Güei 21 d’avientu ye’l solsticiu d’iviernu. El día más curtiu y la nueche más llarga del añu. Na cultura celta, la festividá del solsticiu d’iviernu recibía’l nome de Yule. Les celebraciones celtes basense nun calendariu llunar nel que les feches más importantes son los solsticios y equinoccios.
Celébrase, según la cultura celta, la renacencia del dios y los espíritos, dempués de la so muerte en Samhain, fecha na que se celebra l’añu nuevu druídicu celebráu na nueche del 31 d’Ochobre y la madrugada del 1 de Payares. El periodu entre Samhain y Yule, yera llamáu la estación escura, díes de mayor intensidá del iviernu y menor cantidá de lluz solar.
Anguaño’l ritual más común nel mundu occidental con referencia al solsticiu d’iviernu ye la Navidá. Supuesta fecha de la nacencia de Jesús qu’en realidá foi afecha al 25 d’Avientu pa faela coincidir col solsticiu d’iviernu.
El principal ritu realizáu ye la quema ritual del Tueru de Yule por 12 hores, ye un tochu grande cortáu nel anterior Yule y guardáu curioso tol añu pa esta fecha.
N’Asturies al Tueru de Yule llámase Nataliegu y la tradición consta de la quema d’un tueru d’árbol, la mayoría de les vegaes de carbayu, qu’ambura tola nueche y que se recueye a la mañana siguiente, día 25.
Los restos recoyíense y guardaben hasta l’añu siguiente, col enfotu de qu’esti ritual traxera fertilidá a la casa y al ganáu, y que defendiera a los sos habitantes del mal. Yera unu de los munchos rituales de Nuechebona, onde la familia #xuntar pa cenar, sobremanera carne de gochu según la tradición, xuntu con postres típicos d’estes feches como casadielles, bollines, feches con nuez picada y masa duce de farina de trigu, boroña, escanda, compota de mazana, quesu d’almendra, lleche cuayada, arroz con lleche o les castañes *magostadas, ente otros.
Los celtes nesta dómina acostumaben afatar los árboles con guirlandes y llazos como símbolu d’esperanza pos nun teníen fueyes nin flores pel iviernu, y de ende naz la tradición d’afatar un abetu o pinu con lluces y guirlandes.
